Herfs is hier!

Na ´n diep teleurstellende besoek aan die Dienst Vreemdelingenzaken, het ek traag en heel moedeloos huistoe gewandel.  Met my moed in my skoene was ek nie lus vir die woonstel en die verskrikkelike straatlawaai wat met dit gepaard gaan nie.  ´n Blok agter die woonstel is iets soos ´n park.  Wel, daar is hoë bome, groen gras en eende.  Ek loop altyd redelik vinnig daar verby oppad iewers heen.  Vandag het dit na ´n baie aantrekliker opsie as die woonstel gelyk.

Van die  oomblik dat  ek die eerste  voet van die sement sypaadjie af op die  klam  grond gesit het, het ek geweet dit was ´n briljante idee.  Die natterige grondpaadjie het slingerend tussen die bome verdwyn.  Hier en daar het die paadjie gevurk en skynbaar  dieper  tussen die  bome in verdwyn.  Aan die regterkant was ´n stuk groen gras met eende wat sorgeloos loop en wei en af en toe iets vir mekaar kwaak.   Ek het die eerste vurk na regs geneem en op ´n houtbruggie beland.  Die bruggie verbind die twee oewers van ´n stroom, wat meer soos ´n grag lyk.  As jy die paadjie verder volg, ontdek jy ´n groot imposante gebou in ´n boustyl van vervloë jare.  Dit herinner mens byna aan ´n beskeie paleisie.  Die mure en dak en alles is opgeknap, maar dit besit nog al die sjarmes van ´n gebou wat meer as ´n 100 jaar oud is.

Na wat ek gehoor het, is die binnekant omskep in ´n restaurantskool.  Een of  ander gewilde/bekende kok van Vlaandere het die skool begin om werklose mense ´n tweede kans te gee.  Hulle word opgelei in die kombuis en in die saal.  Die restaurant is oop vir die publiek.  Maar glo my, dis nie die opleiding wat die kelners van die Spur kry nie.  Hier word Franse terme soos à point en bien cuit en couvert skaamteloos rondgegooi.  In hierdie land word mens immers aangekyk asof jy ´n analfabeet is as jy nie hierdie terme ken nie.  Dis soos die basics van die basics.

Op die eilandjie,  omring  deur die stil waters van die grag, staan hierdie lieflike restaurant.  En in die grag swem die  eende rustig rond.  En rondom die grag is hoë bome wat stadig begin verkleur.  Op ´n bankie tussen die bome het ek gaan sit en die  rustigheid ingedrink.  Ek het na die voëlsang in die bome geluister en onthou dat ek iewers in die  middel van die nag gelê en luister het hoe ´n voël sing.  En ek het gestaar na die blare met hulle uiteenlopende kleure.  Sommige blare was vlamrooi, ander oranje.  En nog ander so geel soos die son op ´n somersdag.  Die temperatuur is weke lank al so laag dat ek al ´n paar keer gewens het dat ek my longjohns aangehad het.  Maar dis die eerste keer dat ek opgelet het na die blare. 

In Korea was dit meer opvallend as die berghange so begin verkleur asof  iemand  spatsels verf oral gemors het.  Maar hier is geen berghange nie.  En die uitsig vanuit die woonstel is nie vreeslik inspirerend nie.  Dus moet mens met ´n bietjie meer aandag oplet na die natuur.  So 2 kilometer verder op in die straat is ´n plekkie waar ek vreeslik graag sou wou bly.  Dis ´n klein straatjie met miskien 8 huise opmekaar te midde van ´n groot bos bome met klein landerytjies daaromheen.  Ek kan my voorstel hoe ek daar deur die kamervenster sal kan sit en staar na die songeel blare wat so broos lyk. 

Ek dink die ongelooflike kleurvolle  uitbundigheid van die herfs is die natuur se manier om op te  maak vir die kleurlose, grou wintersdae wat in aantog is.  In Korea kon ek nooit genoeg daarvan kry nie.  Dit was die mooiste seisoen vir my.  Dit het die vreeslike eentonige groen van die somer gebreek en gerebelleer teen kleurlose wintersdae.  Hier sien mens minder van die uitbundige kleure.  Maar dis nog steeds mooi.  En so het ek op die bankie gesit en mymer en die rustigheid van my besit laat neem.  En my moedeloosheid het deur my skoensole in die klam grond ingesak en verdwyn.

 

Pffff, shmavontuur…

Ek haat vreemde lande! skree ek vanoggend uit die diepte van my siel.  Veral die een waar ek op die oomblik in bly.  En voor ek allerhande  “haai nee, dink positief” opmerkinge kry, bly stil en gee my die geleentheid om van my irrationele haatgevoelens ontslae te raak.

As mens siek is, wil jy na jou vertroude dokter toe en medisyne kry en in die bed klim en beter word.  Basta.  Geen gesukkel en geskarrel om ´n dokter te vind en dan nog te kommer oor of hy jou reg verstaan nie.  Hy (of sy) het jou leêr, sien jou allergieë, ken al jou skete en kwale.   Of my wonderlike fisio.  “Wat het jy nou weer aangevang? Kom laat ek gou daai rug van jou regkry dat jy kan aan gaan met jou lewe.”   Wonderlike mense wat ek nie in my tas kon pak nie.

Maar kom jy iets oor in ´n vreemde land waar jy geen ondersteuningstruktuur het nie…. gaan jy dieselfde voel.  Het jy ´n ou kwaal wat soms kop uitsteek – sterkte as jy dit probeer verduidelik.  “Nee, dokter.  Jy is verkeerd.  Dis die SI gewrig, nie die ruggraat of ´n disc wat iewers uitpeul nie.”  “Nee, dokter, ek dink dit is griep.  Griep maak mens ook duiselig, ´n drup gaan die probleem nie oplos nie!”  Voor ek besluit het om die wye wêreld te gaan bekyk, het ek  nooit soveel kwaksalwers teëgekom nie.  Ek het gehoor van hulle in SA, maar dit was net rumours. 

Wat ´n seën dat ek in SA elke keer vinnig en reg gediagnoseer was.  En vir al die Suid-Afrikaners wat kla….. ek bedoel nou almal met privaatmediese fondse – tel julle seëninge!  Vrek, julle is bevoorregd.  Daar kan jy ´n spesialis sien sonder ´n verwysing.  Het jy ´n fisio nodig?  Geen probleem – bel net vir ´n afspraak.  Moet jy ´n inspuiting kry?  Bly lê, dokter gaan haal gou die spuitstof en alles in die vertrek hierlangsaan.  Oppad by die deur uit, kry sommer gou jou medisyne by ons aptekie.  Staan jy op met ´n dikkop en snotneus en ´n hoes wat dreig om jou longe op die grond te laat val, ry eenvoudig dokter toe en wag ´n uur of so totdat sy sekretaresse jou kan indruk tussen afsprake. 

Hier het die dokters net ´n uur of so spreektyd in hulle spreekkamers.  Anders moet jy bel vir ´n huisbesoek.  Duurder en wie weet wanneer die dokter jou kan kom sien?  Persoonlik hou ek van die spreekkamer besoek-reëling.  Het jy ´n inspuiting nodig?  Oe, wag.  Die dokter skryf gou ´n voorskrif uit waarmee jy na die apteek moet gaan.  O, en dan moet jy weer terug na die dokter vir die inpsuiting – en nog ´n konsultasie fooi.  En dis nou maar jou bad-luck as jy die laaste pasiënt in die dokter se spreekuur was, of die apteek mis omdat dit reeds toe is.  Dan wag jy maar nog ´n dag vir daai inspuiting.  Fisios se konsultasie fooie is nogal duur as jy sonder ´n verwysing gaan.  Dis dan ´n privaat besoek en die medies betaal aansienlik minder van dit.  Vir ouens soos ek met ´n SI gewrig wat effens onstabiel is, beteken dit natuurlik dat ek elke liewe keer eers dokter toe moet gaan vir ´n verwysing.  Ekstra konsultasie fooie.  Dan wil ek moedeloos kerm dat ek net 2 of 3 behandelinge nodig het om die gewrig terug in posisie te kry en te keer dat die spiere spasties word….  Maar nee, dis 9 of niks.  En ´n ekstra doktersbesoek.  Waar is daai fisio tog wat ek eenmaal op vakansie moes gaan besoek met die spasma?  Sy het begryp dat ek goed besef wat die probleem was en my (!) gevra wat gewoonlik werk.  Twee sessies van akupunktuur naalde later was die spasma weg en die gewrig in posisie en ek kon verder vakansie hou. 

As mens siek is, of pyn het, wil jy nie gekonfronteer word met kultuurverskille en ander maniere van doen nie.   Wanneer ek pynvry en gesond is, besef ek dat daar redes moet wees vir hoe dinge gedoen word.  In ´n sosialistiese staat moet almal vir almal sorg en moet elkeen sy vergoeding kry – spread the wealth!  Maar deksels, die arme pasiënt word nie vinniger beter nie.  Inteendeel.  Behandeling neem soveel langer.

En as jy ´n buitelander is wat aan ”anders” gewoond is…. byt op jou tande en probeer glimlag en om nie soos ´n ”spoiled ex-pat” te klink nie.

Ek weet as die pyn-newels en frustrasie weg is, en ek weer normaal kan sit en werk, sal ek weer nugter daaroor kan dink.  Maar tot dan, gun my my irrasionele uitbarsting en selfbejammering.  Soms is ek net nie lus vir avontuur nie.

 

Lentedag

Die eerste dag van September het gekom en gegaan, en ek dink vreeslik aan die huis.  Ja, die sonskyn land in die suide sal altyd huis bly vir my.  Ek is nog nie ´n jaar hier nie, so ek dink ek mag maar so voel. 

Op die lieflike Lentedag was ek weereens herinner aan die geweldige verskille tussen my twee tuistes.  In die Suide het almal lente gevier, hoewel dit waarskynlik nog redelik koel was.  Maar mens kan byna daardie borrelende lente-energie voel stroom deur jou are.  Nuwe lewe en groen botsels aan die bome en die eerste lente blomme. 

Hier is die 1ste September ´n keerdatum vir heeltemal ´n ander rede.  Herfs begin eers met die herfsewening rond die 22ste September wanneer die dag en nag ongeveer ewe lank is.  Dis die begin van die nuwe skooljaar en studente oud en jonk stroom skole, universiteite en allerhande plekke toe om weer te begin studeer na die lang somervakansie.

Die eerste September is ook belangrik om ´n heel ander rede.  Sewentig jaar gelede was dit die begin van die Tweede Wêreldoorlog.  Op die dag, in 1939, het die Duitsers Pole binnegeval.  Op die derde September het Frankryk en Engeland oorlog verklaar teen Duitsland.  Hier is dit nog vars in die geheue.  Ek ken verskeie mense wat die oorlog meegemaak het.  En sommige van hulle is oud genoeg om dit as jong volwassenes te beleef het.  Hier maak mens nie grappe oor die oorlog nie.  Jy noem dit selfs nie eens nie.

Die Belgiese leer kon vir 18 dae weerstand bied teen die Duitse oormag toe die in Mei van 1940 weswaarts opruk.  België was tot in Junie 1944 onder Duitse militêre bestuur, ten spyte van die SS se aandrang op ´n burgelike bestuur.  Die Belge was nie simpatiek teenoor die besetters nie en het hulle verset op verskeie maniere.  Deur onder andere sabotasies, druk van klandestiene media en  hulpverlening aan gestrande Britse vlieëniers het hulle die lewe vir die Duitse besetters moeilik gemaak.  Gedurende September 1944 is ´n groot deel van België bevry deur die Geallieerde magte.  Vanaf ´n afstand was die land egter steeds onder skoot tot in Mei 1945 toe die Duitsers oorgegee het.

Vandag is die Wêreldoorloë steeds meer as net ´n nagmerrie herinnering.  Daar word steeds ou munisie ontdek wat onskadelik gemaak moet word.  Soos die ou seemyn wat by Oostende ontdek is op 16 Julie en laat ontplof is nadat die strand ontruim was.  Pas na die Eerste Wêreldoorlog is ´n organisasie in die lewe geroep om ou munisie op te spoor en onskadelik te maak en te vernietig.  Vandag is daar steeds werk vir hulle.  Die Dienst voor de opruiming en vernietiging van ontploffingstuigenkry jaarliks tot 3500 oproepe oor enigiets van ´n handgranaat tot ´n vliegtuigbom van 500kg of meer.  Tot 250 ton munisie word jaarliks onskadelik gemaak en vernietig.  Toegegee, by ´n deel van die bevolking ontlok dit vandag net die tipiese belangstelling van mense wat dinge wil sien wat opblaas.  Maar dis steeds so ver buite my verwysingsraamwerk dat dit my altyd as die buitelander sal kenmerk.

Soms voel Europa net so vreemd en onverstaanbaar as wat Suid-Korea altyd gevoel het.

 

Hallo?

O griet, ek was heeltemal te lanklaas hier!  Alles het van taal verander.  Ek sien dis nou Engels en (ek neem aan) Afrikaans deurmekaar, want Nederlands lyk nie so normaal nie.   Ja, ek het nog nie eens Nederlands begin studeer nie, en ek raak klaar deurmekaar met die 2.  Aai tog.

Wel, ek was so stil, want ek het werk gekry.  En hoewel ek nie elke dag werk nie, is dit redelik fisies, so ek het maar gewoonlik herstel op my af dae.  En ons was met vakansie.  En dinge gaan nie beter word nie, want volgende week begin ek studeer.  UITEINDELIK!

 

Praat met myself

Vanoggend staan ek in die stort en gesels met myself.  Ek dink aan die opdraande stryd vir my om werk te kry.  Ek dink aan hoe ek dit moet bewoord as ek in ´n  onderhoud sit en gevra word hoekom ek vir solank nie gewerk het nie.  Hoe bewoord ek dit dat ek op hierdie ouderdom ´n werk soek wat niks met my ervaring of selfs belangstellings te make het nie.  En so gaan die gedagtes op hulle normale gang voort.  Tot ek besef….

Wat doen ek?  Wat sê ek aan myself?  Ek het die gedagtes weer laat terugspeel en ek was geskok.  Negatief.  Dis alles negatief!  My gedagtes van dae, weke is grotendeels negatief.  En hoe voel ek op hierdie oomblik?  Magteloos, byna moedeloos.  En dit omdat ek na nonsens luister.  Nonsens wat ek aan myself vertel!  Ek is my eie ergste kritikus.  En ek glo myself omdat ek dit oor en oor vir myself vertel. 

Hoeveel mense loop nie daar buite rond met dieselfde probleem nie?  Jy weet, daardie knaende gesprekke wat jy met jouself voer?  Jy kan dit nie doen nie…. Jy het nie die kennis nie…. Jy het nie die ervaring nie…. Kyk wat het so-en-so al bereik… Kyk watter fout het jy daar gemaak…. en daar…. en daar…. Kyk hoe het jy daai situasie hanteer…. Kom ons vergeet heeltemal van daai keer….

Negatiewe gedagtes en negatiewe emosies wat oor en oor deur jou gedagtes maal.  En dis nie nuwes nie.  Dit word net elke keer ge-recycle.  Vir dae kan ´n mens so rondloop, vasgevang in jou innerlike dialoog.  Tot jy jouself glo.  Tot jy by moedeloos verby is. 

 En hoeveel mense besef dat hulle hul eie grootste vyande is?  Dat hulle daardie negatiewe fluistering moet stop sit?  Hoeveel mense weet dat as hulle onmiddelik iets positiefs dink wanneer hulle besef hulle dink negatief, dit later ´n gewoonte word.  ´n Positiewe gewoonte.  Ek dink dat ek wel kan…. Ek kan dit doen…. en dit …. Ek hou van …. My vriende dink ek is goed met …. Ek het … al reggekry!  Positiewe gedagtes om die negatiewes te vervang.  Om nuwe lewenskrag te gee.  Nuwe moed.  Nuwe hoop.

Daar is hoeveel “life-coaches” wat ons vertel dat ons ons negatiewe gedagtes moet hokslaan en vervang met positiewe gedagtes.  En dit oor en oor te herhaal tot ons dit glo.  Dis hoe ons die negatiewe dinge van onsself glo…. ons het lank genoeg daarna geluister dat ons dit vir die waarheid aanvaar… Daarom kan dit werk vir die positiewe gedagtes ook.  Positiewe gedagtes en positiewe emosies.  Daar is gesondheidsinstrukteurs wat dit ook verkondig.  Vertel jouself jy hou van gesond wees, en fiks wees.  Dat jy hou van aktief wees, van gesonde kos.  Vertel dit oor en oor aan jouself.  Tot jy dit glo. 

Makliker gesê as gedaan.  Dit neem tyd en vasbyt om gewoontes te verander.  Vra iemand wat probeer ophou naels kou.  Maar die wonderlike daarvan is… vryheid.  Verandering.  Verbetering.

Maar weet julle wat die wonderlikste van hierdie lewenswaarheid is?  Filosowe het dit nie oorspronklik bedink nie.  Ook nie life-coaches nie.  Ook nie al die self-help psigoloë nie.  Hierdie waarheid kom van Christus af, van God af.   

“… ek maak my los van wat agter my is en strek my uit na wat voor is.”  Klink dit bekend?  Die self-help ouens vertel ons dat ons van die verlede moet vergeet, dis verby.  Jy kan nie in die verlede bly leef nie.  

“Julle gees en gedagtes moet nuut word.”  Klink dit bekend?  Die selfhelp ouens sê jy moet nuwe positiewe gedagtes dink.

Klink dit bekend?  Paulus het dit gesê.  In Filippense 3.  Onthou julle wie Paulus was?  Saulus wat Christene vervolg het.  Wat sou gebeur het as hy aan die verlede bly vasklou het?  Hy sou nie ´n kwart van die mense bereik het wat hy het nie.  Maak  jou los van die verlede, van die negatiewe dinge wat jou vaskettting op een plek.

Klink dit bekend?  Dit was weer Paulus.  In Efesiërs 3.  Oor hoe jy moet breek met die ou negatiewe gedagtes.  Jou gedagtes word nuut, wanneer jy nuwe gedagtes dink.  Dit gaan nie vanself kom nie.  Daardie negatiewe gedagtes het jy daar geplant, jy kan positiewe gedagtes plant.

Jou praat met jouself het baie meer krag as wat jy dink.  En dis nie net New Age sielkunde nie.  Dis ´n lewenswaarheid.  Dit geld vir almal.

 

Nederlands, het taal, niet het schoonste…..

Vanoggend het ek by personeelagentskappe my CV gaan ingee.  Of probeer.  Sommiges is heel behulpsaam en ander minder behulpsaam.  Sodra hulle hoor dat ek ´n buitelander is kan ek sien hoe hulle begin kriewel. 

Toegegee, my Nederlands is ver van perfek af, en ek verstaan geen enkele woord Frans nie.  Of Duits nie.  Of Portugees nie.  Nee, selfs nie Arabies, Turks of Marokkaans nie.  Jammer.  En ook nie Russies nie, nee.  Ek praat wel Engels, maar die helfte van die Belge kan Engels klappen, soos hulle op Vlaams sê. 

Hmmmm.  België, die land met 3 amptelike tale waarvan weinig in die alledaagse omgang gepraat word.  Neem bv. die noorde van die land.  Hulle praat amptelik Nederlands.  Maar glo my, die mense op straat praat alles behalwe dit.  O nee, hulle praat Vlaams.  En elke groot dorp het sy eie dialek!  (Ter verwysing – België is rofweg so groot soos Lesotho, het 10 provinsies, 3 streke, 3 gemeenskappe, 6 parlemente, 6 regerings en ´n koning.  Verskillende dialekte maak dus ook sin….. )   

Hier in Antwerpen praat hulle Antwaarps, ´n plaaslike dialek.  En mens moet mooi luister om dit te verstaan.  Die uitspraak klink baie Kaaps, met ´n skoot Nederlands wat goed deurspek is met hul eie geursel.  Liefie en sy familie kom van Londerzeel, so 30 minute se ry van hier, en hulle praat die dialek van daar.  Met die vreemdste uitspraak vir die “ui” in buite.  Dit klink soos mense wat nie weet dat die “ui” ´n saamgestelde klinker is nie, en elke letter probeer uitspreek met so ´n vreeslike oorronding wat die Pretorianers na Kapenaars laat klink.  En drie  klink eerder soos die Engelse dry.  Toe skoonma my die eerste keer vertel dat sy ´n valling het, het ek net beleefd geglimlag terwyl my brein allerhande moontlike betekennise van die woord probeer het.  Sy het my toe ingelig dat dit verkoue beteken.  Ah!  Skoonma was siek.  Sjoe.  Ek het al gesien hoe lê sy met ´n gebreekte been of iets.

En dan praat ek nog nie eens van Nederlands nie.  Die Belge vind Nederlands ook moeilik.  Byna alle meervoude kry ´n -en agteraan.  Let op ek sê byna – ek het al my vingers verbrand met daai reël. Vingers is ´n uitsondering….  En dan kry sommige werkwoorde ´n -t of -dt agteraan.  En kan kan kan bly of kunnen word.  Zij beteken sy óf hulle.   En onthou julle die lyste Engelse werkwoordvervoegings wat jy uit jou kop moes leer op skool?  Werkwoorde soos go – went – went?  Helaas, Nederlands het dit ook : gaan – ging – gegaan, of slaan – sloeg – geslagen.  En daar is natuurlik uitsonderings op alles.  En man, is Nederlands lief vir die -ch- .  Soos in schat of acht. 

Laasweek het ek gaan toets skryf by die organisasie wat buitelanders se Nederlands-vaardighede toets en les gee ens.  Dis nou lees, skryf, praat, alles.  Met die verstaan het ek geen probleme mee gehad nie, soos meeste Afrikaanssprekendes.  Maar dis daai skryf.  Toe die toets nagesien word het die meisie so ´n enigmatiese glimlaggie om haar lippe gehad.  En glo my, ek het al die tipiese Afrikaanse foute gemaak.  Geen -t of -dt.  Die -ch- was     -k- of -g-, en byna was die ik ek.  Soveel soos ons die Kapenaars altyd gespot het oor hulle ikke, spot my man my nou oor my ekke.   Ek is nou ingeskryf vir ´n baie intensiewe Nederlandse kursus wat September begin.  Tot ek kan Nederlands skryf gaan ek maar ´n werk moet soek waar ek nie te veel hoef te skryf nie.  Ouch!

 

Proficiat! voorlopig….

Of  in goeie Afrikaans – Veels geluk!

Of dan byna.

Ons het uiteindelik vandag vooruitgang gemaak met my aansoek om verblyfsvergunning hier in België.  Na ´n onnodige wag van 3 weke omdat ons die verkeerde inligting gekry het by die plaaslike distrikskantore.  (O, en ek probeer die 3 maande vergeet wat ons vir die huweliksertifikaat uit SA gewag het… )  Toe my man vandag weereens bel om te hoor hoe ver dinge nou eintlik is, moes hy hoor dat ons moes teruggaan na die kantoor wat ons soontoe gestuur het. 

Inderhaas is ons soontoe, en het toe ´n heel bekwame dame gehad wat ons gehelp het.  Binne 2 weke kry ek ´n tydelike ID waarmee ek selfs mag werk soek!  En oor 5 maande is die proses volledig afgehandel.  Die owerhede het so lank om my aansoek te ondersoek, en indien ek niks van hulle hoor nie, is my aansoek goedgekeur en kry ek permanente verblyfsvergunning.

Dit voel of ´n berg van my skouers af  is.  En ek dink vir my wederhelf ook. 

Lekker naweek!

 

Kultuurskok

Kultuurskok is ´n term wat Kalervo Oberg in 1954 gebruik het om aan mense hulle emosies rondom kruiskulturele kontak te verduidelik.  Hy was ´n antropoloog.  En het self  in verskillende lande gebly en gewerk en het dus eerste handse ondervinding gehad. 

Voordat ek ooit ´n voet oor ´n grens gesit het, het ek vaagweg verstaan dat dit te make het met aanpassingsprobleme in ´n nuwe land of omgewing.  Toe ek in Korea was het ek dit in ´n ligte graad gehad, maar dit probeer hanteer en probeer aanpas en die beste van die situasie gemaak.  Ek het hier in België besef presies waardeur sommige kollegas in Korea gegaan het.  Hier het ek kultuurskok teë gekom in al sy lelike dimensies.  En ek het besef dat ek nog altyd eintlik gepraat het sonder dat ek werklik verstaan het.

Die wittebrood fase het ek iewers laas jaar al deurgegaan toe ek die eerste keer hier kom kuier het.  Maar miskien het ek dit nie besef nie, omdat ek so dolverlief was op die man dat ek die land gemis het…. Ek weet die tafelblad plat landskap het ´n geweldige indruk gemaak op my, soos ook die eeue-oue geboue (en die groot aantal hase!).  Huise, kastele en kerke wat gebou was toe die Boesmans nog oor groot dele van Suider Afrika kon trek.

Die tweede fase het ek bereik kort voor ek terug is Suid Afrika toe in November.  Ek het dit nie besef nie en dit toegeskryf aan die feit dat ek besig was om ´n troue te probeer reël oor duisende kilometers.  Dis net die gewone voorhuwelikse bewerasies, man!  Met die gevolg dat toe ek in  Januarie in die bittere nat koue land, ek nie voorbereid was op hoe intens my reaksie sou wees nie.  Die mense was lelik en ek kon nie ophou staar na hul groot neuse nie!  Hierdie was wraggies die onderhandelingsfase.  Ek moes op ´n stadium teenoor myself erken dat ek niks goeds in hierdie land sien nie.  Ek hou nie van hoe werknemers behandel word nie.  Ek vind die doktersituasie belaglik.  (Wie wil nou wag vir die een uur spreekkamer tyd wat ´n dokter het omdat hy die res van die dag huisbesoek doen?  En waar het jy gehoor daarvan dat as jy ´n inspuiting moet kry, gee hy jou eers ´n voorskrif wat jy dan die volgende dag na die apteek moet neem om die botteltjie vloeistof te kry sodat jy dan weer na hom moet gaan om uiteindelik die dekselse spuit te kry?  En jy betaal vir elke dekselse besoek, hoor.)  Die realiteitsreekse is om van te ween.  Die enigste goeie goed op TV is CSI en NCIS en Bones – die goeie ou Amerikaanse reekse.  Vir lank moes ons rugby in Frans (!) kyk omdat ons diensverskaffer dit nie nodig geag het om BBC 1 en 2 uit te saai nie.  En dit was geen ordentlike rugby nie.  Net die Suidelike Halfrond kan rugby speel….

Soos jy seker kan aflei is ek nog lank nie uit hierdie fase uit nie.  Ek het uiteindelik teen Paasfees besef dat ek aan kultuurskok lei toe ek saam met my man en sy vriende ´n flooimark besoek en die besef my tref dat alles anders is.  Niks is hoe ek dit ken of aan gewoond is nie.  En skielik kon ek nie ophou huil nie.  Vir 2 dae aanmekaar.  Ek het gedink die frustrasie en buierigheid was omdat ons steeds gewag het vir ons huweliksertifikaat uit Suid Afrika uit en ek dus steeds nie mag gewerk het nie.  Maar dit was maar ´n klein deeltjie daarvan.  Ek is stewig in die greep van kultuurskok en solank ek dit nie kon raaksien nie, sou dit net vererger.  Die depressie het ek gedeeltelik vrygespring.  En hoe kon dit dan nou anders as jy getroud is met die wonderlikste man op aarde?

Volgens die slim mense met die dik brille is daar ´n derde fase, die aanpassingsfase.  Soos ek die teorie deurlees herken ek dit van my tyd in Korea.  Dis dan wanneer jy begin aanpas en gewoond raak en jou eie ritme kry.  En besef dat die “normaal” wat jy so na gesmag het, nou net effe anders lyk.  Jy bereik weer ´n balans.  Ek is nog nie by hierdie fase nie.  Ek hoop die feit dat ek nie langer probeer wegkruip nie, is die begin van hierdie fase, want ek smag na die balans.  

Die vierde en laaste fase kom jy alleen teë wanneer jy besluit om terug te keer na jou eie land.  Die slim mense noem dit “omgekeerde  kultuurskok”.  Jy het so gewoond geraak aan jou nuwe normaal dat die “ou” lewe vreemd is.  En hierdie skok is dikwels erger as die aanvanklike kultuurskok in die vreemde land omdat dit totaal onverwags is.   ´n Vriend van my was vir ´n jaar terug Suid Afrika toe na hy 4 jaar in Korea was.  Hy het dit in ´n erge graad op die lyf geloop;  bo en behalwe die situasie wat hom in die eerste plek genoop het om terug te keer huis toe.

Daar is natuurlik verskillende maniere waarop die aanpassing verloop.  Mense is kompleks en reageer verskillend.  Vir ongeveer die helfte van alle expats is hulle gasland net te anders.  Hulle kan nie aanpas nie.  Hulle beleef die vreemde kultuur as vyandelik.  Daarom isoleer hulle hulself daarvan en skep dan hul eie leefwêreld waarin hulle hul  kultuur kan uitleef.  Dink maar aan die Chinatowns van Amerika.  Ek herinner my die expat kroeg in Korea wat ek so probeer vermy het.  Interessant genoeg sukkel hierdie mense ook om weer aan te pas  in hul eie land as hulle sou terug gaan huis toe.  

´n Klein groepie  ”goes native”.  Hulle dink die nuwe kultuur is so wonderlik dat hulle alles daarvan oorneem en totaal geïntegreer raak in die nuwe kultuur terwyl hulle hul eie kulturele identiteit verloor.  Hierdie mense bly ook aan en keer selde terug huistoe. 

Vir ´n derde van die expats is die aanpassinge minder traumaties, selfs as hulle terugkeer huis toe, of  in ´n ander nuwe land gaan woon.  Hulle sien positiewe dinge in die nuwe kultuur  en kan dit integreer in hul eie identiteit.  In effek skep hulle vir hulself ´n unieke kulturele  identiteit.

Ek hoop om tot hierdie laaste groep te kan behoort.  Maar alleen tyd sal leer.

 

Wegkruip

Gister het ek die moed bymekaar geskraap om my e-pos oop te maak.  En elke berig te lees.  En te antwoord.  En ek sien sommer hoe jy jouself vra hoekom ´n mens moed nodig het vir so ´n alledaagse ding.  Dis dan so maklik.  Jy maak dit oop.  Vluglees.  Ignoreer die van jou baas en antwoord die van jou vriende.  Bevestig die braai vir Saterdag.  Gooi die gemorspos weg.  Stuur die grappie aan vir ander om ook te geniet….

My pos was tot oorlopens toe vol.  Bykans ´n 100.  Maar dit was dan ook pos van ´n paar maande…. van Februarie af al… In al hierdie tyd het ek my e-pos miskien vier maal oopgemaak.  En nooit gekyk na die inhoud nie.  Ek het dit oopgemaak omdat ek moes. 

But why? 

Dit was nie dat ek mense wou ignoreer nie.  Dit is dan die enigste kontak met my bekende wêreld.  Ek wou niemand seermaak in die proses nie, hoewel ek weet dit is waarskynlik wat gebeur het.  “Sy is nou getroud.  Sy bly nou in ´n ander land.  Ek is nou nie meer goed genoeg nie.”  Mense dink snaakse dinge.

Gister toe ek die briefies begin antwoord het was ek byna in trane.  Dit het seergemaak.  Al die opregtheid wat ek so lank geignoreer het.

En in werklikheid het ek vir maande weggekruip.  Het ek my eie emosies probeer spaar.  Dit het so seergemaak om briefies van my vriende te kry.  Die jarelange vriende in Suid Afrika.  Die nuwe-ou vriende in Korea.  Die afstande het soos tonne grond op my gedruk, dieper en dieper in ´n gat in.  Ek was in die sewende hemel van geluk in my nuwe huwelik.  En in ´n diep put van harstseer en verlange.  Dus het my beskermingsmeganisme ingetree – ignoreer alles wat seermaak.  Kruip weg.  Leef in ontkenning.

Maar dit kan ook nooit vir ewig duur nie.  Ek het geweet dat ek wegkruip.  En ek het nou die moed bymekaar geskraap om dit nie langer te ignoreer nie.  

Dit maak nog seer.  Ek kyk nie eens na ons troufotos nie.  Die verlange is nog te groot.  Maar ek wil nie meer wegkruip nie.

“Liefling, bring die tissues.”

 

Lag of huil….?

Het jy al ooit daai hulpelose gevoel gehad?  Daai een wat jou bene en arms totaal lam laat?  Wat selfs jou veg- of vlugreaksie verlam? 

Ek verwys nou na ‘n reaksie op ‘n brokkie inligting.  En gewoonlik is dit die mees onverwagse inligting wat jou hierdie reaksie besorg.  Iets op die skaal van liggies en elektroniese klokkies wat skielik afgaan en jy eers wonder wat jy gebreek het voordat dit deurdring dat jy eintlik ‘n miljoen Rand ryker is, al het jy net 1 muntstuk in die gleufie gegooi.  Net om dan te besef dis nie jou masjien wat skreeu en raas nie, maar die een waar jy 10 sekondes gelede by weg is.  Die uiteindelike reaksie is ‘n flou laggie.  Want as jy nie lag nie, gaan jy huil.  Of wil jy nou eintlik eers huil voor jy lag?  Niemand weet ooit presies watter reaksie hulle moet hê nie. 

Moet jy huil oor jou absolute magteloosheid in die saak?  Of moet jy lag vir die totale absurdheid van die situasie?

Wel, vandag het ek daardie reaksie gehad.  En ek weet nou nog nie of ek nou eintlik wil lag of huil nie.

Ek sit in België en wag op ‘n stukkie papier wat dit vir my gaan moontlik maak om permanente verblyf hier te kry,  te mag werk soek, op my man se medies te wees en ag sommer ‘n honderd ander dingetjies moontlik te maak.  Die stukkie papier waarna ek verwys is ‘n volledige huweliksertifikaat, en dit moet uit Suid Afrika kom. 

Aangesien ons op die derde dag van hierdie jaar getroud is, in SA, was die redenasie dat die betrokke staatsdepartement teen hierdie tyd al die geposte dokumente moes gekry het om die huwelik te registreer.  Dus om die volledige sertifikaat aan te vra sou maklik en glad verloop.  Gewapen met die nodige dokumente en hope geduld was my ouers vroeg vanoggend daar.  Na ‘n skaflike uur se gewag het hulle by ‘n klerk uitgekom en toe hulle die inligting deurgee, moes hulle hoor dat hulle dogter nog ongetroud is.  Die huwelik is nog nie geregistreer nie.

Maar dit was nie die brokkie inligting verantwoordelik vir die trane en gelag nie…..

Na ‘n paar oproepe na die predikant en nog ‘n geselsie met die persoon by inligting, het my ouers eindelik ‘n meer senior beampte in die hande gekry.  As die predikant dit wel gepos het, moet die dokumente iewers op iemand se tafel wees, dan nie?  Die beampte het baie simpatiek geluister na die verhaal en al die dokumente by my ouers geneem om afskrifte te maak om op die saak in te gaan.  Hy verstaan ook dat die stukkie papier vreeslik belangrik is vir my verblyf hier in die verre vreemde.  En met die dat hy die afskrifte maak moes iets in sy verstand geklik het:  “Ons het nog nie gaan pos uithaal hierdie jaar nie.”

Vandag, met hierdie jaar al 28 dae oud, het ‘n groot en belangrike staatsdepartement in ‘n groot stad nog nie gaan pos uithaal sedert hierdie jaar begin het nie.

Ek kan my net probeer indink wat my ouers se reaksie was.  Blykbaar was my pa, die vurige boer wat hy is, stom.

Ek moet erken, van die al die verskonings wat ons al van staatsdepartemente gehoor het, is dit ‘n nuwe een.

Dus lag ons maar.  Wat anders kan mens doen?  En kry weereens al die dokumente (of afskrifte van dokumente) byeen sodat die huwelik hopelik gou geregistreer kan word.